22
Kasım
2013
Yorum Yok
İslamKurdî
Okunma

Caban El Kûrdî Kimdir?

CABAN EL KÛRDÎ KİMDİR

 İlk Kürt Sahabi:

CABAN EL KÜRDİ

 

Caban el kürdi, Hz. peygamber zamanında Müslüman olan ilk Kürtlerdendir.

 

İLK KÜRT SAHABİ: CABAN EL KÜRDİ

 

Kürtlerin İslamla tanışması, Hz. peygamber döneminde bireysel olarak Müslüman olan Kürtlerle başlar. Zaten Kürt coğrafyası, Arap ile Fars ve Türk coğrafyasının ortasında yer almaktadır. Gerek bireysel gerekse toplu olarak Araplardan sonra İslama ilk dokunan Kürtler olmuştur. Siyasal ve politik kaygıların zaman zaman dinin önüne geçtiği bir hakikattir. Ne yazık ki siyasal nedenlerin doğurduğu ambargoya maruz kalan sahabelerden biride Caban el Kürdi, oğlu Meymun el kürdi ve Zozan isminde bir bayan sahabe’dir. [1]

 

Caban el kürdi, Hz. peygamber zamanında Müslüman olan ilk Kürtlerdendir. Ne hikmetse İslami kaynaklarda Caban el Kürdi caban el Surdi olarak değiştirilmiştir. Bunun nedenleri sorulduğunda alınan klasik cevaplar hazır ve tekdüzedir; ya bir yazım hatası, ya da basım hatası diye geçiştirilmiştir. Maalesef günümüzde birçok dini yayınevi ve matbaalar İslam’ı ve İslami değerleri kendi politik çıkarlarına kurban etmekten çekinmemişlerdir. Mısırlı yazar Dr. Fehmi Şinavi, “İslam Ümmetinin Yetimleri Kürtler” isimli kitabında şöyle der: “Araplar, Farslar ve Türkler, İslam’ı kendi devlet siyasetlerine sürekli kurban etmişlerdir ama Kürtlerin, İslam’ı kurban edecekleri bir devletleri olmadığından dolayı Kürtlerdeki İslam algılayışı diğerlerinkinden daha durudur.”

 

Hz peygamber’in şu meşhur hadisini rivayet eden sahabe Caban el Kürdi’dir. “Sizlere iki ağır ve paha biçilmez emanet bırakıyorum: Kitabullah ve Siretimdir. Bu ikisi asla birbirinden ayrılmaz ve Havzada birlikte bana gelirler’’ hadisini, Caban el Kürdi’den sonra yaşayan Tirmizi, Cabir b. Abdullah’tan nakletmiştir.

 

Caban el Kürdi Bazen bölgesine atanan ilk validir. Aynı zamanda İslam tarihinde ilk olarak atanan valilerdendir.

 

Hafız el-Heysemî’nin -Taberanî’den (el-Mucemu’l-Evsat,13/471-şamile) aktararak- bildirdiğine göre, Ebu Hulde şöyle demiştir: “Bir gün Meymun el-Kürdî ile birlikte Malik b. Dinar’ın yanında idik. Malik(Meymun el-Kürdî’yı kast ederek): ‘Şeyh neden babasından bir şey anlatmıyor. (sonra kendisine dönerek): Biliyorsun, senin baban Hz. Peygamber(a.s.m)’i görmüş, ondan hadis duymuş bir kimsedir.’ Meymun el-Kürdî cevap olarak şöyle dedi: ‘Babam, birşey fazla veya eksik söyleyecek korkusuyla bize Hz. Peygamber(a.s.m)’den pek fazla bir şey anlatmaz ve Resulullah’dan “Kim bilerek yalan yere bana bir söz uydurursa, cehennemdeki yerine hazırlansın” hadisini işittiğini, bunun için hadis rivayet etmekten çekindiğini, söylerdi” (bk. Taberanî, el-Mucemu’l-Evsat). Heysemî, bu rivayetin sıhhatine hükmetmiştir. (bk. Mecmau’z-Zevaid, 1/148).

 

Taberanî de el-Mucemu’s-Sağir ve el-Mucamu’l-Evsat adlı eserlerinde kaydettiği bir hadis rivayetinde “Meymun el-Kurdî”nin adını zikretmiştir.

 

[1] – ibn Hacer el-Askalani’nin el-İsabe fit’-Temyizi’s- Sahabe adlı eserinin Caban maddesi

 

→ → →→ →KURDİ → → → → →

 

SAHABEYE EWIL YE KURD:CABAN EL KURDÎ

 

Hev naskirina Kurda bi Îslamê re, di heyama Hz. Pêxember de bi kesayetî dest pê kirîye. Jixwe erdnîgarîya Kurda, di navbera Erep û Fars û Tirka de dimîne. Hem kesayetî hem jî bi kom piştê Ereba, Kurd bûne misilman. Ev rastîyek e ku Tirsên sîyasî û polîtîk dem dem derbasê pêşîya dîn-olê bûye. Mixabin ji sedemên sîyasî hinek sahabî jî marûzê ambargoyê mane ji wan Caban El Kurdî, lawê wî Meymun El Kurdî û jinek Zozan bi nav kirî ji wan sahabîya ne. [1]

 

, Dema Hz. Pêxember de yê ku misilman bûne sahabîyên herî ewil e. Çi hikmet be di çavkanîyên Îslamê de , wek Caban El surdi hatîye guhertin. Waxtê ku sedema vî tê pirsîn bersîv pir klasîke û yekalîye. An xeterê nivîsê, an jî xeterê weşanê tê ravî kirin. Mixabin di vî demê de gellek weşanxane û çapxane nirxên îslamê ji bo berjewendîyên xwe kurban dikin. Nivîsarê Misirî Dr. Fehmî Şînavî di kitêba bi navê ‘’ Sêwîyên Ummeta Îslamê Kurd’’ de ‘’Erep, Fars û Tirk îslamê qurbana sîyaseta xwe kirine lê dewleta wan tunebûye ku Îslamê qurban bikin ji vî sedemê şêwaza bawerîya Kurda pir zelal e.’’

 

Caban El , hedîsa meşhûr ya Hz. Pêxember rîwayet kirîye. ‘’ Ez ji we re du tiştê mezin û bêhempa emanet dihêlim:Kîtabullah û sîreta min. Ev her dû tu car ji hev naqetin û bi hevre tên ba min.’’ Ev hedîs piştî Caban El , Tirmizî ji Cabîr b. Ebdillah rîwayet kirîye.

 

Caban El Kurdi parêzgerê devera bazen yê herî ewil e. Di dîroka Îslamê de parêzgerê herî ewil e.

 

Ebu Hulde, Ji Hafız el-Heysemî – Taberanî (el-Mucemu’l-Evsat,13/471-şamile) rîwayet kirîye û gotîye: ’’ Rojek ez û digel Meymun el-Kurdî li cem Malîk b. Dînar bûn. Malîk(Meymûn el-Kurdî qest kir ): Şex çima ji bavê xwe tiştek venabêje(paşê li wî nihêrî) tu dizanî bavê te Hz. Pêxember dîtîye û ji wî hedîs bîhîstîye. Meymûn el-Kurdî wiha bersîv da: ’’Bavê min ji tirsa ku tiştek kêm zêde bêje newêre ji Hz. Pêxember tiştek vebêje lewra ji pêxember wiha bîhîstîye ‘’ Kê qestî gotînek derew ser navê min bêje, bila di dojehê de cîhê xwe amade bike.’’ (bnr. Taberanî, el-Mucemu’l-Evsat). Heysemî, rastîya vê rîwayetê hukum kirîye. (bnr. Mecmau’z-Zevaid, 1/148).

 

Taberanî jî di berhema xwe ya bi navê ‘’el-Mucemu’s-Sağir û el-Mucamu’l-Evsat’’ de navê Meymun el-Kurdî anîye ziman.

 

[1] – ibn Hacer el-Askalani berhema wî ‘’el-İsabe fit’-Temyizi’s- Sahabe’’ de xala Caban

 




Bir önceki yazımız olan Derviş Madsor Çengedıl Ahengedıl Düğün başlıklı makalemizde çengedıl ahengedıl, derviş madsor ve ilahii hakkında bilgiler verilmektedir.

[ Benzer Yazılar ]
[ Ne Demişler ? ]